یادداشت ۲۱ آذر

به طرز عجیبی امروز همه چیز بهتر بود. هوا البته همچنان آلوده است در حدی سردرد آور و فوتبال تعطیل است. کمی خنک‌تر شده نسبت به این چند روز پنج درجه پایین آمده و ۱۳ است حالا ساعت ۵:۱۰ دقیقه بعد از ظهر سه‌شنبه. باد هم می‌آید.

اما اتفاق خروج از ماتریکس صبح که همان موقع نوشتمش:
الان اتفاقی عجیب رخ داد جلوم در مترو. یارو قیافه داغون زیر لبی داشت غر میزد که تا پنج صپ سر کاری بعد دوباره باید پاشی هشت صبح سر کار باشی و زندگی نیست برای مردم درست کردن که یکی اومد جلو یه چیزی بهش گفت یارو گفت هر کاری باشه بعد اومد عقب یکم فکر کرد گفت شماره‌تو بده یه کار خوب برات سراغ دارم. بعد شماره یارو رو گرفت.
بعد از این اتفاق ساعت حدود ۷:۴۵ موقع خط عوض کردن دو نفر با هم دعوا کردند. همینطور که در دو صف دو طرف جای فرضی در قطار لبه سکو ایستاده بودیم یکی که مردی با چهره‌ای نسبتاً محترم کارمندوار با کت و شلوار توسی خوشدوخت بود، ناگهان پرید جلوی صف و تا قطار رسید دوید تو که واکنش پسری بیست و چند ساله را برانگیخت و فحش و فحش کشی داخل قطار و پسر چند بار تلاش کرد با مشت بکوبد توی صورت مرد که دستش نرسید و مرد خود را به موش مردگی زد اول و بعد هم گفت من پریدم سوار شدم مترو همینجوریه و البته که هیچکس با او موافق نبود و دستجمعی عده‌ای با هم بهش گفتند خفه شو و باقی یکی مردک و یکی الدنگ و عده‌ای خار دار و عده‌ای آبدار و پسر از هر نوع چند تا، تا رسیدن به مقصد با دستانی ناآرام سمت صورت دور از دسترس مرد. مرد قطعا کارمند دولت بود. من فقط پسر را از پشت گرفته بودم تا وقتی مترو خالی می‌شود نپزد الدنگ را بزند.
دیروز غذایی باستانی درست کردم با عدس و کشک و پنیر از کتابی آشپزی مربوط به قرن هفتم که امروز فهمیدم کردها هم غذایی شبیه این دارند با گوشت و عدس و کشک که باید باستانی باشد آن هم. اما به هر حال امروز را آن غذا نخوردم و مهمان دوستان ش و ل بودم با غذای چینی که باید نامی ایرانی برای آن برگزید. خوشمزه بود و چسبید و صد در صد گیاهی با کدو و بادمجان و سیب‌زمینی و هویج و فلفل دلمه و چیزهایی دیگر تازه و خوشمزه. ظهر یادم نیست بحث چی شد بر نهار. یک مبحث کرم آبرسان هم داشتیم که گویا یکی که کرم می‌زند دیگران برای او آب می‌برند رسمیست مربوط به آن کرم جادویی. یا نه بالعکس.
و اما از صبح همه جا صدای عو عو عو عو می‌آید با رقصی که خود به خود در ماهیچه‌ها می‌پیچد از نوع رقص گیله‌مرد رشتی. چند روزیست از همه جا این صدا می‌آید. عده‌ای هم بدو بدو که این برای آن است که موضوع چای دبش فراموش شود. ربط دارند قاعدتاً اما نه اینطور که حکومت چنین تلاشی داشته باشد. احتمالا می‌شود گفت خود ما اینطور می‌خواهیم. برای دزدی های حضرات کاری از ما برنمی‌آید و اگر طرف از رقصیدن ملت می‌ترسد چه بهتر که از همین مسیر مفرح زهرمان را بریزیم. هم ما خوشحالیم و هم آنها ناراحت. تسکین بخش است اینطور فکر.

یک مقاله جالب خواندم که گوشها سمت چشمها را می‌گیرند و تمرکز بر آنسو می کنند. گویا اینطور بوده که از ۲۰۱۸ مطالعاتی در کار می‌شود سر اینکه آیا گوشها خود نیز صدا می کنند، غیر از صداهایی که به ایشان می‌رسد تا بفرستند به تحلیل سمت مغز؟ که گویا چنین است و صداهایی از خود نیز دارند گوشها که بعد از رمزگشایی از این صداها مشخص شده اینها فرمانهای مغز است به او برای تمرکز روی سمت خاصی و شنیدن صداها از آن سو که بعد معلوم شده همان سمتیست که چشم چرخیده.

لینک مقاله:
https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2303562120

و خلاصه‌ای از مقاله:

– EMREOs یا نوسانات پرده گوش مرتبط با حرکات چشم، اطلاعات مکانی دقیقی راجع به حرکات چشم دارند.
– دامنه و فاز آنها بسته به موقعیت افقی و عمودی چشم تغییر می‌کند.
– اطلاعاتی در مورد تغییر موقعیت چشم و موقعیت اولیه چشم وجود دارد.
– EMREOs می‌توانند برای پیش‌بینی موقعیت هدف حرکات چشم استفاده شوند.
– مؤلفه‌های افقی و عمودی به صورت خطی ترکیب می‌شوند.
– موقعیت هدف صرفا از سیگنال‌های EMREO قابل رمزگشایی است.
– مکانیسم اصلی احتمالا شامل ساختارهای ماهیچه‌ای گوش مانند ماهیچه‌های استاپدیوس و تنسور تیمپانی یا سلول‌های مویی خارجی است.
– مدل مفهومی: EMREOs یک تابع انتقال وابسته به موقعیت/حرکت چشم را بر صداهای ورودی اعمال می‌کنند.
– این امر به مغز اجازه می‌دهد موقعیت صداها را نسبت به صحنه بینایی محاسبه کند.

و مقاله ای دیگر که در دنیای ما در دیتا (ourworldindata) آمده بود که میانگین عمر بیشتر زنان نسبت به مردان را نشان می‌دهد.

لینک مقاله:
https://ourworldindata.org/why-do-women-live-longer-than-men

به طور کلی، زنان در سراسر جهان نسبت به مردان عمر طولانی تری دارند. این شکاف در طول عمر از بدو تولد شروع می شود و در طول زندگی ادامه می یابد.

دلایل این شکاف عبارتند از:

  • مقاومت ذاتی بدن زنان: زنان به طور کلی دارای سیستم ایمنی قوی تری نسبت به مردان هستند و در برابر بیماری ها مقاوم ترند.
  • رفتارهای بهداشتی متفاوت: زنان به طور کلی از خود مراقبت بیشتری می کنند و کمتر سیگار می کشند، الکل می نوشند یا مواد مخدر مصرف می کنند.
  • عوامل شغلی: مردان بیشتر در معرض خطرات شغلی قرار دارند که می تواند منجر به آسیب یا مرگ شود.

در گذشته، تفاوت های جنسیتی در مرگ و میر نوزادان از جمله دلایل اصلی شکاف طول عمر بین زنان و مردان بود. با این حال، در سال های اخیر، تفاوت های جنسیتی در مرگ و میر نوزادان کاهش یافته است، اما تفاوت های جنسیتی در مرگ و میر در سنین بالاتر همچنان ادامه دارد.

در سال ۲۰۲۱، متوسط طول عمر زنان در سراسر جهان ۷۳.۶ سال بود، در حالی که متوسط طول عمر مردان ۶۸.۲ سال بود. این شکاف در طول عمر در کشورهای مختلف متفاوت است. به عنوان مثال، در ژاپن، زنان به طور متوسط ۸۷.۴ سال عمر می کنند، در حالی که مردان به طور متوسط ۸۱.۴ سال عمر می کنند. در مقابل، در آفریقای جنوبی، زنان به طور متوسط ۶۴.۴ سال عمر می کنند، در حالی که مردان به طور متوسط ۶۰.۱ سال عمر می کنند.

 برای ایران بالاترین سال ۱۳۶۲ برابر۸.۷ بوده و در سال هزار و چهارصد ۵.۶ سال بیشتر عمر می‌کرده اند.

قیاس ایران و باقی. جایی همان ۱۳۶۲ ایران اندکی از فرانسه نیز بالاتر است. نکته جالب و عجیبیست. در بحبوحه جنگ ایران و عراق.