عنوان اصلی: How Progress Ends: Technology, Innovation, and the Fate of Nations
عنوان فارسی : پیشرفت چگونه پایان می‌پذیرد (پایان پیشرفت): فناوری، نوآوری و سرنوشت ملت‌ها
نویسنده: کارل بندیکت فری (Carl Benedikt Frey) | انتشارات دانشگاه پرینستون (Princeton University Press)
افتخارات: نامزد نهایی جایزه کتاب برتر سال فایننشال تایمز و شرودرز (FT & Schroders Business Book of the Year)
درباره کارل بندیکت فری
کارل بندیکت فری (Carl Benedikt Frey)، اقتصاددان و تاریخ‌نگار اقتصادی سوئدی-آلمانی، یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های معاصر در پژوهش‌های مربوط به آیندهٔ کار، دگرگونی‌های فناورانه و اقتصاد سیاسی نوآوری است. او در حال حاضر استاد کرسی «دیتر شوارتز» در حوزه هوش مصنوعی و کار در مؤسسه اینترنت دانشگاه آکسفورد (Oxford Internet Institute) و مدیر برنامه «آینده کار» در مدرسه مارتین آکسفورد است.
شهرت جهانی فری در سال ۲۰۱۳ با انتشار مقاله جریان‌ساز و تاریخی‌اش با همکاری مایکل آزبورن (Michael Osborne) تحت عنوان «آینده اشتغال: مشاغل چقدر در برابر رایانه‌ای‌شدن آسیب‌پذیرند؟» رقم خورد. در آن مقاله برآورد شده بود که حدود ۴۷ درصد از مشاغل ایالات متحده در معرض خطر اتوماسیون قرار دارند؛ یافته‌ای که موجی کم‌سابقه از مطالعات دانشگاهی، سیاست‌گذاری‌های دولتی و مباحثات عمومی پیرامون موج جدید فناوری و هوش مصنوعی را در سراسر دنیا به راه انداخت.
کتاب جدید: پیشرفت چگونه پایان می‌پذیرد» (How Progress Ends)
کتاب جدید فری، روایتی تاریخی و کلان از هزارهٔ گذشته است که با یک پرسش تکان‌دهنده آغاز می‌شود: چه می‌شود اگر پیشرفت برخلاف تصور ما ناگزیر و همیشگی نباشد، بلکه به بن‌بست برسد یا حتی معکوس شود؟
در فضای خوش‌بینانهٔ امروز که گمان می‌رود هوش مصنوعی و پیشرفت‌های محاسباتی به‌طور خودکار جهش اقتصادی به همراه می‌آورند، فری نشان می‌دهد که در بخش عمده‌ای از تاریخ بشر، رکود و درجا زدن (Stagnation) قاعده بوده و پیشرفت تنها یک استثنای شکننده و مشروط است. تمدن‌های درخشانی همچون چین در دوران دودمان سونگ، جهان اسلام در عصر طلایی، یا حتی بریتانیا پس از انقلاب صنعتی، همگی با مراحلی از ایستایی و انجماد روبه‌رو شدند.
تزهای بنیادین کتاب:
- تنش میان تمرکز و تمرکززدایی: سامانه‌های متمرکز و بوروکراتیک (مانند پروسِ بیسمارک یا ژاپنِ زایباتسو و چین امروزی) در «رشد تعقیبی» و مقیاس‌پذیر کردن فناوری‌های ازپیش‌شناخته‌شده فوق‌العاده عمل می‌کنند؛ اما در کشف ناشناخته‌ها ناتوان‌اند. بالعکس، سیستم‌های نامتمرکز و کثرت‌گرا (مانند بریتانیای عصر انقلاب صنعتی و دره سیلیکون) محیطی ایده‌آل برای آزمون‌وخطا و نوآوری رادیکال به شمار می‌روند.
- مقاومت ذی‌نفعان مسلط (Incumbent Resistance): دلیل پایان پیشرفت، کمبود ایده نیست؛ بلکه تسلط بازیگران تثبیت‌شده و تبانی آن‌ها با ساختار سیاسی برای مهار «تخریب خلاق» و ممانعت از ورود استارتاپ‌ها و ایده‌های برهم‌زننده است.
- هشدار به قدرت‌های نوظهور و مسلط: فری هشدار می‌دهد که تمرکز شدید قدرت سیاسی در چین تحت هدایت شی جین‌پینگ، و از سوی دیگر مهار رقابت توسط انحصارهای بزرگ فناوری و افزایش مقررات بازدارنده در آمریکا و اروپا، هر دو قطب اصلی جهان را در آستانه ورود به یک دوره رکود بزرگ فناورانه قرار داده است.
کارنامه آثار و ترجمه‌های فارسی کارل بندیکت فری
آثار فری در ادبیات اقتصادی ایران همواره مورد توجه پژوهشگران، نشریات تخصصی (همچون تجارت فردا، ترجمان و پیوست) و نهادهای سیاست‌گذاری قرار داشته است:
۱. کتاب «دام فناوری» (The Technology Trap: Capital, Labor, and Power in the Age of Automation)
این کتاب برجسته که در سال ۲۰۱۹ توسط انتشارات پرینستون منتشر شد و نامزد کتاب سال فایننشال تایمز گشت، تاریخ تحولات کارگری و شورش‌های لادایتی علیه فناوری را از انقلاب صنعتی تا عصر اتوماسیون پی می‌گیرد. در ایران، این کتاب در مقالات و پایان‌نامه‌های متعددی با عناوین «تله تکنولوژی» یا «دام فناوری» ترجمه، نقد و تلخیص شده و ارجاعی پایه در بحث جایگزینی نیروی کار توسط هوش مصنوعی است.
۲. مقاله کلاسیک «آینده اشتغال» (The Future of Employment – ۲۰۱۳)
این مقاله به‌صورت کامل یا گزیده توسط چندین پژوهشکده و نشریه اقتصادی در ایران به فارسی برگردانده شده و مبنای تحلیل سیاست‌های اشتغال در مواجهه با موج اول اتوماسیون نرم‌افزاری بوده است.
۳. مقالات تحلیلی در پروژه سندیکیت (Project Syndicate)
فری به‌طور منظم جستارهای اقتصادی تأثیرگذاری منتشر می‌کند؛ از جمله مقاله اخیر او درباره «جبران کسری پویایی اروپا» که نشان می‌دهد چرا قاره سبز به دلیل فقدان تخریب خلاق و انباشت تنظیم‌گری‌های دست‌وپاگیر، در حال از دست دادن استقلال فناورانه خویش است.
با توجه به اهمیت راهبردی این اثر، بر آنم تا این آن را به‌صورت بخش‌به‌بخش، در همینجا منتشر کنم.
———————————
———————————